Di dời ga đường sắt Đà Sắt Đà Nẵng trở thành vấn đề nóng được nhiều người dân Đà Nẵng quan tâm trong suốt nhiều năm qua, mặc dù đã xác định hướng tuyến và vị trí xây dựng nhà ga đường sắt mới tuy nhiên cho đến thời điểm hiện tại dự án này vẫn trong tình trạng “treo”

Xem thêm:

Vị trí nhà ga đường sắt mới Đà Nẵng

Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn – chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, việc di dời ga Đà Nẵng ra khỏi trung tâm thành phố là việc làm cần thiết và cấp bách. Dự án được triển khai làm hai phần. Đầu tiên là di dời ga đường sắt, tiếp theo đó là đầu tư và tái phát triển đô thị tại khu vực nhà ga đã di dời nhằm đảm bảo quy hoạch phát triển của thành phố.

Nhà ga cũ nằm ngay trung tâm thành phố

Nhà ga mới sẽ được xây dựng tại khu vực 2 phường Hòa Khánh Nam và Hòa Minh, quận Liên Chiểu thành phố Đà Nẵng. Với nguồn vốn ODA hơn 10.000 tỷ đồng từ ngân hàng thế giới, dự án di dời nhà ga Đà Nẵng dự kiến sẽ thực hiện trong 6 năm, bắt đầu từ năm 2017-2023. Nhà ga Đà Nẵng sau khi di dời hứa hẹn sẽ được phát triển thành dự án hiện đại, văn minh góp phần nâng tầm phát triển quy hoạch Đà Nẵng về lâu dài.

Ông Đặng Đức Cường, đại diện của WB và cũng là Chủ nhiệm Dự án Phát triển Bền vững TP Đà Nẵng khẳng định, dự án nếu được triển khai sẽ mở ra những tiềm năng lớn cho thành phố, tạo điều kiện phát triển khu vực phía Tây, đặc biệt là khu vực Liên Chiểu, giải quyết vấn đề giao thông khu vực ven biển kể cả khu vực Sơn Trà, và chỉnh trang lại khu vực nhà ga cũ – khu vực có diện tích đất lớn nhất còn sót lại của khu vực đô thị cũ. Ông bày tỏ mong muốn phía thành phố có chủ trương thống nhất với phương án nêu trên để đơn vị tư vấn có cơ sở triển khai các bước tiếp theo, theo đó đến tháng 4 sẽ có báo cáo giữa kỳ và thực hiện thiết kế sơ bộ vào tháng 6 tới. Ông cũng cho hay, WB đã thực hiện việc điều phối và có thông báo về việc triển khai nghiên cứu tiền khả thi nêu trên đến các nhà tài trợ, trong đó có Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA).

Bản đồ quy hoạch nhà đường sắt mới Đà Nẵng

Theo báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án “Di dời ga đường sắt và tái phát triển đô thị thành phố Đà Nẵng”, theo đó giai đoạn 1 của dự án sẽ xây dựng: cải tạo 7 km đường sắt cũ, xây mới 18,21 km tuyến đường sắt tránh qua trung tâm. Giai đoạn này cũng bao gồm các hạng mục như: nâng cấp ga hàng Lệ Trạch với diện tích 9,6ha, xây dựng nhà ga khách mới với diện tích 43,1ha và xây dựng ga hàng hóa Kim Liên mới với diện tích 80,1ha.

Bản đồ xây dựng dự án. Đường màu đỏ: tuyến đường sắt hiện trạng, trong đó B là vị trí nhà ga đường sắt cũ. Đường màu xanh: tuyến đường sắt quốc gia và đường sắt cao tốc, trong đó E là vị trí đề xuất đặt nhà ga đường sắt mới

Sau khi thống nhất ý kiến, Bộ giao thông vận tải Đà Nẵng và UBND thành phố Đà Nẵng quyết định chưa xây dựng ga hàng hóa Kim Liên thay vào đó là cải tạo ga Lệ Trạch nhằm giảm tải áp lực hàng hóa của ga Đà Nẵng. Song song với đó là việc xây dựng cầu Nam Ô và cầu Quan Nam, 1 cầu vượt đường sắt và 4 đường ngang tại các điểm giao cắt.

Ba phương án xây dựng nhà ga đường sắt mới Đà Nẵng

Phương án 1: đầu tư theo hình thức BT bằng quỹ đất tương ứng với giá trị thu được từ khu đất nhà ga cũ khoảng 1.192 tỷ đồng đồng phần còn lại với tổng kinh phí hơn 2.300 tỷ đồng sẽ kiến nghị Chính phủ đầu tư bằng vốn ngân sách trung ương.

Phương án 2: đầu tư theo hình thức BT kết hợp với hình thức BTL đầu tư theo hình thức BT bằng quỹ đất tương ứng với giá trị thu được từ khu đất nhà ga cũ khoảng gần 1.200 tỷ đồng.

Nhà đầu tư được quyền khai thác quỹ đất tại khu vực nhà ga cũ theo quy hoạch của thành phố, phần còn lại hơn 2.250 tỷ đồng sẽ được đầu tư theo hình thức BTL. Khi hoàn thành, nhà đầu tư sẽ chuyển giao cho Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (ĐSVN) quản lý khai thác, sử dụng. Kinh phí chi trả cho nhà đầu tư được trích từ nguồn doanh thu của Tổng công ty ĐSVN; thời gian hoàn vốn của dự án là 16 năm.

Phương án 3: đầu tư theo hình thức BT kết hợp với hình thức BOT. Thời gian hoàn vốn của dự án là 22 năm.

Thống nhất hướng tuyến nhà ga đường sắt mới

Ngày 15-3, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Ngọc Tuấn chủ trì buổi làm việc với đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới (WB) và nhóm chuyên gia của Hansen Partnership và Martyn Group – đơn vị tư vấn được WB chỉ định thực hiện nghiên cứu tiền khả thi Dự án Di dời ga đường sắt Đà Nẵng và Tái phát triển đô thị.

Tại buổi làm việc, đại diện phía tư vấn cho biết, qua phân tích 3 phương án di dời ga đường sắt cũ do Bộ GTVT đưa ra với Đà Nẵng và qua 2 đợt công tác để tiến hành khảo sát, tổng hợp và phân tích dữ liệu tại thành phố, đơn vị tư vấn kiến nghị thành phố chọn phương án 2. Theo đơn vị tư vấn, hướng tuyến của phương án này phù hợp với quy hoạch phát triển tổng thể của thành phố, cho phép trong tương lai có thể kết nối với tuyến đường sắt quốc gia và đường sắt cao tốc mà Bộ GTVT đã có chủ trương xây dựng qua địa bàn thành phố cũng như kết nối được với cảng Liên Chiểu đã được thành phố quy hoạch và các khu công nghiệp tại đây, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận tải hàng hóa. Bên cạnh đó, sau khi di dời ga đường sắt đến khu vực Liên Chiểu, có thể tận dụng được tuyến đường sắt cũ để phát triển giao thông công cộng với khối lượng lớn như xe buýt nhanh (BRT) và kết nối khu vực trung tâm thành phố với các khu đô thị mới, góp phần giải quyết ùn tắc giao thông tại khu vực ga đường sắt cũ; đồng thời giá trị đất đai tại khu vực nhà ga mới, nhà ga cũ và hành lang tuyến sẽ tăng lên rất nhiều. Nhân dịp này, phía đơn vị tư vấn cũng đề xuất thành phố xem xét việc di dời bến xe hiện tại đến khu vực gần ga đường sắt mới.

Khi nào sẽ khởi công xây dựng dự án đường sắt mới Đà Nẵng

Chiều 2/3, tại buổi làm việc với đoàn công tác của Bộ GTVT do Bộ trưởng Nguyễn Văn Thể dẫn đầu về một số vấn đề liên quan đến các dự án của ngành GTVT trên địa bàn, lãnh đạo UBND TP Đà Nẵng đã đề nghị Bộ GTVT quan tâm thúc đẩy dự án di dời ga đường sắt Đà Nẵng và các công trình liên quan ra khỏi trung tâm TP, vốn đã được đặt vấn đề từ suốt 15 năm nay.

“Di dời ga đường sắt Đà Nẵng và các công trình liên quan ra khỏi trung tâm TP là một trong các dự án quan trọng về phát triển cơ sở hạ tầng, kinh tế xã hội và an ninh-quốc phòng của Đà Nẵng, đã được xác định tại Nghị quyết 33-NQ/TW ngày 16/10/2003 của Bộ Chính trị (khóa IX) và Kết luận số 75-KL/TW ngày 12/11/2013 của Bộ Chính trị (khóa XI).

Dự án hình thành sẽ giúp phát triển đô thị một cách bền vững, thúc đẩy phát triển KT-XH, nâng cao đời sống người dân, giảm tai nạn giao thông, ô nhiễm môi trường đồng thời rút ngắn thời gian chạy tàu Bắc – Nam; tăng tính kết nối với hệ thống đường sắt, đường bộ, cảng biển (cảng Liên Chiểu) và các KCN. Đây là dự án rất cấp thiết cần triển khai sớm, là nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền, nhân dân TP Đà Nẵng” – Báo cáo của UBND TP Đà Nẵng nêu.

Theo cập nhật của UBND TP Đà Nẵng thì ngày 25/01/2018, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn 914/VPCP-CN, trong đó Phó Thủ tướng Chính phủ Trịnh Đình Dũng có ý kiến chỉ đạo giao Bộ GTVT chủ trì, phối hợp Bộ KH-ĐT và các Bộ liên quan thống nhất về nguồn vốn để thực hiện dự án di dời ga đường sắt Đà Nẵng theo hình thức đối tác công tư (PPP).

“Kính đề nghị Bộ trưởng quan tâm chỉ đạo Ban QLDA Đường sắt và các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ GTVT phối hợp với các cơ quan thuộc UBND TP Đà Nẵng hoàn chỉnh phương án đầu tư, nguồn vốn thực hiện để sớm báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt trong quý II/2018 đề làm cơ sở triển khai tiếp theo!” – Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Ngọc Tuấn nhấn mạnh.

Tuy nhiên Bộ trưởng GTVT Nguyễn Văn Thể cho biết, việc di dời ga đường sắt Đà Nẵng phải xem xét để đảm bảo tính phù hợp trong tổng thể Đề án đường sắt cao tốc Bắc – Nam, dự kiến báo cáo Ban chấp hành TƯ Đảng vào tháng 10/2018; kịp thời tiếp thu, chỉnh sửa, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để tháng 5/2019 trình ra kỳ họp Quốc hội.

“Thủ tướng cũng như Chính phủ đánh giá không còn đường lùi, phải khẩn trương chuẩn bị đầy đủ thủ tục trong nhiệm kỳ này để năm 2020 – 2025 bố trí được một số kinh phí làm một số đoạn của tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam. Có thể chúng ta làm kiên trì trong vòng 30 – 40 năm để hình thành nên tuyến đường sắt Bắc – Nam mới.

Trước mắt có thể chọn một số vị trí xung yếu như Hà Nội – Vinh, TP.HCM – Nha Trang để làm trước. Nếu Đà Nẵng kết nối với Huế mà đông khách thì cũng có thể làm. Tức là chọn một số hạng mục, làm mỗi nhiệm kỳ một ít thì mới có cơ may hình thành được tuyến đường sắt này.

Chúng tôi thống nhất khi nghiên cứu phải tính tới yếu tố đường sắt cao tốc Bắc – Nam đi đâu, chỗ nào và ga Đà Nẵng sẽ di dời như thế nào. Chứ không khéo lại chồng chéo lẫn nhau. Yêu cầu Cục Đường sắt làm việc lại với Tư vấn, lồng ghép vị trí dự kiến di dời ga Đà Nẵng trong tổng thể đường sắt cao tốc Bắc – Nam để có sự phối hợp nhịp nhàng, không chồng chéo lẫn nhau!” – Bộ trưởng Bộ GTVT Nguyễn Văn Thể nói.
Tuy nhiên ông cũng cho biết, hiện nay không có kinh phí thực hiện di dời ga đường sắt Đà Nẵng. Nếu TP quyết tâm di dời ga này vì thực sự cần thiết thì có sự phối hợp với Bộ GTVT báo cáo Chính phủ, đề xuất giải quyết đột xuất thông qua vốn dự phòng, vốn tăng thu hoặc các nguồn hóa giá, có phần hóa doanh nghiệp…

Từng là Bộ trưởng Bộ GTVT, ông Trương Quang Nghĩa, Bí thư Thành ủy Đà Nẵng cũng xác nhận việc di dời ga Đà Nẵng phải gắn với hình thành tuyến đường sắt cao tốc Bắc – Nam trong tương lai để đảm bảo tính phù hợp. “Theo tôi nghĩ, chúng ta nên phối hợp như vậy và không nên mất quá nhiều thời gian vào việc này nữa!” – ông Trương Quang Nghĩa nói.

Như vậy có thể nói, mặc dù suốt 15 năm qua, Đà Nẵng tha thiết kiến nghị di dời ga đường sắt và các công trình liên quan ra khỏi trung tâm TP để tái thiết đô thị, nhưng với những thông tin ghi nhận tại buổi làm việc của Bộ trưởng GTVT với lãnh đạo TP chiều 2/3 thì tương lai của dự án này hãy còn xa vời lắm!